على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2531
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
فراسن ( for sen ) ا . ع . شير بيشه . فراسوده ( far - sude ) ص . پ . بسيار كهنه شده و از هم رفته . فراسياب ( far siy b ) ا . پ . حباب روى آب . و افراسياب پادشاه توران . فراسيسى ( far sisi ) ص . پ . منسوب و متعلق بفرانسه . و مردم فرانسه . و زبان فرانسه . فراسين ( far sin ) ا . پ . گندناى دشتى . فراسيون ( far siyun ) و ( for siyun ) ا . پ . گندناى كوهى . فراش ( far c ) ا . پ . مرغى كه پرهاى او به خوبى برآمده و قابل پرش باشد . و دندانه هاى آسيا . و دندانههاى چرخ . و چوبهاى مستطيلى كه مانند خطوط شعاعى در چرخ اراده و گردون قرار مىدهند . و هر دو چيز متوازى و برابر هم . و پيك و قاصد . فراش ( far c ) ا . ع . گل و لاى خشك شدهء به روى زمين . و غوزههاى شراب و دو شاب . و قطرههاى خوى و عرق . و دو رگ سبز رنگ در زير زبان . و دو آهن پارهاى كه بدان افسار ستور را بكام لگام بندند . و نيز فراش : ج . فراشة . و فراش الدماغ و الراس استخوانهاى نازكى را گويند كه پس از قحف واقع شده . فراش ( fer c ) ا . پ . سستى و بىحركتى اعضاء . فراش ( fer c ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جامهء خواب و رختخواب و طيسه و بستر و خوابگاه . و صاحب فراش : بسترى و و آنكه از بيمارى گرفتار بستر باشد . فراش ( fer c ) ا . ع . بساط و هر چه بگسترانند و هر گستردنى . ج : فرش . و كنايه از زن مرد . و قوله صلى اللّه عليه و آله : الولد للفراش اى للزوج زيرا هر يك از مرد و زن فراشاند مر ديگرى را . و نيز فراش : آشيانهء مرغ . و جاى زبان در تك دهان . فراش ( fer c ) م . ع . فرش فرشا و فراشا . مر . فرش . فراش ( farr c ) ا . ع . نام دهى نزديك طايف . فراش ( farr c ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه مىگستراند بساط را و فرش مىكند . و كسى كه مباشر برپا كردن چادر و خيمه مىباشد . و فراش خلوت : آنكه اطاق را فرش مىكند و خدمت اطاق امرا و قصر پادشاهى سپرده به اوست . و فراش غضب : كسى كه قهر و غضب پادشاهى را اجرا مىكند . فراشا ( far c ) ا . پ . قشعريره و لرزه . و خميازه . و بهمكشيدگى پوست كه پيش از تب بروز مىكند . فراشة ( far cat ) ا . ع . پروانهء چراغ . ج : فراش . المثل : اطيش من فراشة . و پرهء قفل . و استخوان تنك . و آب اندك . و مرد سبك . فراشترو ( far ctaru ) و فراشتروك ( far ctaruk ) و فراشتك ( far ctok ) ا . پ . پرستوك . فراشتن ( far ctan ) ف م . پ . افراشتن و بلند كردن و بالا بردن . فراشخانه ( farr c - x ne ) ا . پ . مقام و جاى فراشها و اطاق فراشها . فراشى ( farr ci ) ا . پ . شغل و كار فراش . فراشيدن ( far cidan ) ف ل . پ . لرزيدن از ترس . و حالت فراشا بروز كردن و قشعريره آمدن . و خود را بهم كشيدن از سرما و يا تب . و راست شدن موى بر اندام . و راست شدن پر مرغ و يا موى گربه از بيم و ترس . فراشيون ( far civan ) ا . پ . فراسيون و گندناى كوهى . فراص ( fer s ) ا . ع . درشت و سخت سرخ . و جامه . و ما عليه فراص اى ثوب . و نام مردى . و ج . فرصة . فراص ( fer s ) م . ع . مفارصة و هم ديگر را آب نوبت كردن . فراض ( fer z ) ا . ع . جامه و پوشش و لباس . و ما عليه فراض اى شيئى من لباس . و دهانهء جوى . و راهها . فراض ( fer z ) ا . ع . ج . فرض . فراضة ( far zat ) م . ع . فرض فراضة ( از باب كرم ) : داناى فرايض گرديد . و فرضت البقرة فراضة و فروضا ( از باب كرم و ضرب ) : كلانسال گرديد آن گاو . و كذا : فرض غيره . فراط ( fer t ) ص . ع . ماء فراط : آبى كه هر كس از قبيله بر آن زودتر رسد ويرا باشد . فراط ( fer t ) ا . ع . تكلم فلان فراطا : سخنى بسبقت لسان برآمد از فلان . فراط ( fer t ) م . ع . مفارطة و يافتن چيزى را و رسيدن بآنچيز . و پيشدستى نمودن . فراط ( farr t ) ع . ج . فارط . فراطة ( fer tat ) م . ع . فرط فرطا و فراطة . مر . فرط . فراطة ( for tat ) ا . ع . آبى كه هر كه از قبيله زودتر به آن رسد وى را باشد . فراطيس ( far tis ) ا . ع . سر نرههاى پهن و درشت . و ج . فرطوسة و فرطيسة . فراع ( fer ' ) ع . ج . فرع . و ج . فرعة . فراعة ( far 'at ) ا . ع . ركوئى كه قلم به روى پاك كنند . فراعل ( far 'el ) و فراعلة ( far 'lat ) ع . ج . فرعل و فرعلة . فراعنة ( far 'enat ) ع . ج . فرعون .